Monda Politiko 

(10)
 
 

"Pri kio vere temas la voĉdonado en Katalunio?"

2012-11-15

Jen la titolo de teksto, en kiu oni klarigas la fonon de la kataluna manifestacio en la 11-a de septembro kaj de la venontaj elektoj en la 25-a de novembro. Nun haveblas Esperanto-traduko.


La kialoj malantaŭ la baloto de la 25a de novembro kaj ĝia signifo por Katalunio kaj aliloke.


La katalunoj estas vokitaj por voĉdoni la 25an de novembro kaj elekti novan regionan parlamenton, sed tiu baloto ne estas simpla loka evento. Multo dependos de la rezulto kaj ne nur por Katalunio. Kion ajn la katalunoj decidos, tio povas havi longdaŭran efikon por la estonta strukturo de la hispana ŝtato aŭ eĉ por ĝia vivodaŭro. Kaj ankaŭ eblas ne banalaj kromefikoj por la eŭropa projekto.

La internaciaj amaskomunikiloj postsekvas la okazaĵojn en Katalunio kun kreskanta intereso, ĉefe post la manifestacio por sendependiĝo la pasintan 11an de septembro. Tiun tagon 1,5 milionoj da personoj marŝis en Barcelono por elmontri nacian dignon kaj civitan respondecon – oni raportis eĉ ne unu misokazaĵon kaj neniu vitraĵo estis rompita – kaj la mondo subite ekonsciis pri konflikto ne perforta aŭ terorisma sed gvidata de la trankvila forto de malnova nacio.

Jen daŭrigo de la teksto.

 

Esperanto defendas gepatrajn lingvojn

2005-02-24

Laŭ afiŝo de Universala Esperanto-Asocio Esperanto estas ilo por gardi plurlingvismon kaj tiel gepatrajn lingvojn. La afiŝon verkis UEA okaze de la Tago de la gepatra lingvo, kiu okazis la 21-an de februaro.

[libera-folio]

 

Esperanto-parolantino en la Eŭropa Parlamento

2004-06-17

En la ĵus elektitan parlamenton de la Eŭropa Unio eniros ankaŭ virino, kiu parolas Esperanton de dudek jaroj: Malgorzata Handzlik el Pollando.

Sinjorino Handzlik ricevis pli ol 30.000 voĉojn. Per tio ŝi sukcesis atingi lokon en la Eŭropa Parlamento ekde la tria loko de sia politika listo "Platforma Obywatelska" (Civitana Platformo) en Silezio.

Entreprenistino kun privataj lernejoj kaj radiostacioj

Sinjorino Handzlik studis geografion en Katowice kaj poste kromstudis interalie ĵurnalismon, ekonomikon kaj entreprengvidadon. Ŝi estas entreprenistino kaj kun sia edzo gvidas eldonejon por polaj kaj Esperanto-libroj (KLEKS), klerigan centron por instruistoj, lingvolernejon kaj studumon por ĵurnalistoj kaj eldonistoj. Krome la geedzoj Handzlik funkciigas du radiostaciojn, Radio Bielsko kaj Radio Mega en Silezio. Entute la entreprenoj havas pli ol cent kunlaborantojn.

Krom en la profesia laboro sinjorino Handzlik engaĝiĝas ankaŭ en la socio: La radiostacioj subtenas karitatajn instituciojn kaj Margareta Handzlik estas estrarano de la regiona Komerca kaj Industria Ĉambro en Bielsko-Biala kaj kunlaboras en la asocio por la evoluigo de humanisma-teknika Akademio en Bielsko-Biala.

La tuta familio parolas Esperanton

Same kiel sinjorino Handzlik ankaŭ ŝia edzo Georgo kaj la du filinoj Monika kaj Dominika parolas Esperanton. Ili kune gastis jam en multaj Esperanto-renkontiĝoj, interalie en Montpeliero, Berlino kaj en PSI; ili vizitis ankaŭ la Esperanto-infanejon "Bona Espero" en Brazilo.

Georgo Handzlik: "Bardo sen barbo"

La edzo de la nova eŭropa parlamentanino, Georgo Handzlik, estas konata ĉe multaj Esperantoparolantoj - li kantas konatajn kaj ŝatatajn kantojn en Esperanto. En 1999 aperis lia lumdisko "Ni tostu la verdan fortunon", recenzo ĉe ikso.net. Ŝerce oni donas al li kelkfoje la kromnomon "bardo sen barbo".

Aldono 2004-06-20

En la Eŭropa Parlamento sinjorino Handzlik agos en la plej granda frakcio EPP, Eŭropa Popola Partio.

 

Nova epoko de parlamenta agado por Esperanto

2004-05-04

Por havi bone organizitan, seriozan parlamentan agadon, kiu konsistos ĉefe el varbado por la valoroj de Esperanto, grupo de esperantistoj starigis retan dissendoliston pri parlamenta agado.

Virtuala renkontejo

La retlisto ĉe yahoogroups nomiĝas parlamenta-agado. Oni povas tie plani novajn projektojn kaj interŝanĝi, analizi kaj prilabori la spertojn pri kunlaboro kun politikistoj.

 

Verduloj en la verda lingvo

2004-04-30

Antaŭ la EP-elektoj en junio la Verda Partio varbas voĉdonantojn ankaŭ en Esperanto. La partio akceptis la ideon ne pro la kolora simileco, sed pro signifa nombro de simpatiantoj de la internacia lingvo.

Esperanto - la signifa amaseto

Oni ne povas kalkuli kiom da homoj parolas Esperanton en Eŭropo. Same kiel ankaŭ ne eblas scii, kiom da homoj simpatias al la ideo de neŭtrala, internacia lingvo. Per la esperantlingva kampanjo la verda partio celas ĝuste tiujn homojn.

Konkurso por Esperantistaj voĉdonoj

La Verda Partio ne estas la unusola partio, kiu serĉas sian bazon ankaŭ inter esperantistoj. "Eŭropo-Demokratio-Esperanto" same varbas ankaŭ inter esperanto-parolantoj kaj -simpatiantoj por pligrandigi sian signifon en Eŭropo.

[landa-agado]

 

Politika partio por Esperanto

2004-01-13

En Francio esperanto-parolantoj kaj aliaj prepariĝas por la Eŭropuniaj balotoj 2004 sub la nomo "Eŭropo-Demokratio-Esperanto". Laŭ la interreta prezento en Esperanto, la franca kaj la germana ili deziras, ke estu "Eŭropo por agordo, Esperanto por dialogo". En la programo troviĝas la eroj


  • Por demokratio efika en Eŭropo

  • Por la subteno de la lingva kaj kultura diverseco

  • Por Eŭropo sendependa de la influo de Usono, ĝia lingvo kaj ĝia kulturo

  • Por Eŭropo pli energia por serĉado, monda komerco, diplomata influo.

  • Por Eŭropo, kiu kontrolu sian teknokration

  • Por la uzado de la internacia lingvo Esperanto, simpla kaj efika, kiu donas esprimeblon al ĉiuj civitanoj en internacia debato

  • Por ke Eŭropo iĝu ekzemplo por solidareco inter popoloj

  • Por ke Eŭropo iĝu ekzemplo por kunligo de kultura heredaĵo kaj moderneco

Krom tiu nova partio ankaŭ la partio de la - ĉefe - italaj radikaluloj kaj - en kelkaj rezolucioj de siaj eŭropaj kunvenoj - la verduloj pledas por Esperanto aŭ almenaŭ mencias ĝin.

 

Korea Esperanto-Asocio kontraŭ la iraka milito

2003-03-30

La Korea Esperanto-Asocio nomis la atakon de Usono al Irako "nek justa nek pravigebla pro tio, ke la atako ne estis agnoskita laŭ la Ĉarto de
Unuiĝintaj Nacioj". Oni atentigas, ke la esperanto-parolantoj tra 116 jaroj "persiste sekvis la vojon, kiu kondukas nin al mondo-paco". La Korea Esperanto-Asocio, kies deklaron voĉdonis ties estraro, "forte postulas ĉesi la atakon fare de Usono".

Esperanto-Asocioj tradicie politike neŭtralaj

La deklaro prezentas specialaĵon pro tio, ke la Universala Esperanto-Asocio (UEA), kies landa asocio estas Korea Esperanto-Asocio, komprenas sin esti politike neŭtrala. Pro tio oni ne komentas politikajn demandojn. Ĝis nun la Korea Esperanto-Asocio estas la sola membroasocio de UEA, kiu prenis oficialan pozicion pri la iraka milito. Sed ja du asocioj sendependaj de UEA faris deklarojn kontraŭ la iraka milito: la politike maldekstra Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) kaj la "Esperanta Civito".

Protesto de junaj Esperanto-parolantoj

Kiel la prezidanto de la Korea Esperanto-Asocio (KEA), LEE Jung-kee, informis al "EsperantoLand", "kiel pacamantaj esperantistoj, ni ne povis silenti plu konscience. Plie, laste koreaj junaj esperantistoj forte protestis al KEA pro silento al sociaj kaj nejustaj aferoj, kiuj okazis enlande kaj
internacie."

Originala teksto:


Deklaro de Korea Esperanto-Asocio rilate al la milito fare de Usono

Okaze de la atako de Usono al Irako, nome de KEA ni, pacamantaj koreaj esperantistoj deklaras, ke la atako estas nek justa nek pravigebla pro tio, ke la atako ne estis agnoskita laŭ la Ĉarto de UN-oj.

Tra 116 jaroj, ni esperantistoj persiste sekvis la vojon, kiu kondukas nin al mondo-paco.

Surbaze de la idealo de D-ro Zamenhof kaj la interna ideo de Esperanto, Korea Esperanto-Asocio forte postulas ĉesi la atakon fare de Usono, kaj esperas ke la mondo estu regata de paco kaj egaleco.

Protestante kontraŭ ia ajn milito sur terglobo,
la 21-an de Marto 2003

Korea Esperanto-Asocio

 

Esperanta Civito kontraŭ la nuna iraka milito

2003-03-25

La Esperanta Civito, ligo de kelkaj esperantlingvaj asocioj, institucioj kaj unuopuloj, verkis deklaron pri la nuna iraka milito.

Paca kunvivado kaj respekto por etnolingvaj minoritatoj

En la deklaro, kiun subskribis prof. Walter Zelazny, la "Konsulo" de la Esperanta Civito, oni komparas la danĝerecon de la reĝimo de Sadam Husejn por la libereco de la popoloj kun pli fruaj totalismaj reĝimoj. Zelazny substrekas, ke tia reĝimo malamike kontraŭstaras al komunumo kiel la Esperantlingva kun ties "valoroj de libera komunikado, paca kunekzistado kaj respekto por la etnolingvaj minoritatoj". Plue oni emfazas, ke "milito estas eksa rimedo" por la solvo de politikaj problemoj.

Delegitimigo de la Ligo de Nacioj antaŭ la Dua Mondmilito

La Esperanta Civito konstatas, ke la politika malakcepto de la Ligo de la Nacioj fare de pluraj totalismaj ŝtatoj kiel Germanio, Japanio, Italio kaj Soveta Unio antaŭis la Duan Mondmiliton. Laŭ la Esperanta Civito sama proceso de mallegitimigo startis nun kontraŭ la Unuiĝintaj Nacioj, "eĉ fare de potencoj kun longa demokratia tradicio, nome la anglosaksaj".

Por la dialogo de la popoloj

La Esperanta Civito invitas "ĉiun Esperantianon reaserti sian kosmopolitan identecon, super la falsaj patriotismoj". La organizo rekomendas al la Esperanto-parolantoj servi je la "interpopola dialogo, kontraŭ la etna kaj religia maltolero, por disvastigo de kulturo de paco".

Originala teksto

La Esperanta Civito,
kiel politika subjekto esprimita de la Esperantlingva komunumo,

rememorinte,
ke la hodiaŭaj totalismaj reĝimoj, kiel tiu de Sadam Husejn, estas tiel danĝeraj kiel la hieraŭaj, ekzemple tiuj de Hitler aŭ Stalin, kontraŭ la libero kaj la feliĉo de la popoloj, kaj ke ili estas nature malamikaj al komunumo kiel la Esperantlingva, portanta la valorojn de libera komunikado, paca kunekzistado, respekto por la etnolingvaj minoritatoj kaj por la Homa digno;

emfazinte,
ke milito estas eksa rimedo, kiu solvas la problemojn de politiko tiel malbone kiel sklavismo povus solvi la problemojn de ekonomiko, kaj ke samtempe pacifismo estas sterila rimedo, se ĝi ne taksas prioritata la respekton por la rajtoj de la popoloj kaj de la Homo;

konstantinte
ke la politika delegitimigo de Ligo de Nacioj, fare de la agresa strategio de pluraj totalismaj potencoj (nome Germanio, Japanio, Italio kaj Sovetunio en la 1930aj), preludis al la dua mondmilito;

zorgante
pro la fakto ke la sama procezo de delegitimigo startis kontraŭ UN, eĉ fare de potencoj kun longa demokratia tradicio, nome la anglosaksaj;

invitas
ĉiun Esperantianon reaserti sian kosmopolitan identecon, super la falsaj patriotismoj kaj trans la novaj geopolitikaj dividoj, kiuj povus esti aparte doloraj kaj nocaj al la rilatoj inter diversaj civilizoj;

rekomendas
al ĉiu Esperantiano mobilizi siajn energiojn je la servo de la interpopola dialogo, kontraŭ la etna kaj religia maltolero, por la disvastigo de kulturo de paco.

La Konsulo
Prof. Dr. Walter Zelazny,
nome de la Senato
de la Esperanta Civito

2003 03 18

 

La ĉina pozicio pri la iraka milito

2003-03-24

La pozicion de la ĉina registaro pri la aktuala iraka milito oni povas legi sur la esperantlingvaj paĝoj de la Ĉina Interreta Informa Centro. Laŭ la raporto Ĉinio avertas, ke "milito alportos katastrofon al la popolo kaj influos la sekurecon, stabilecon kaj disvolviĝon de la regiono kaj la mondo". Ĉinio alvokas la rilatajn landojn "ĉesigi la militajn operaciojn kaj solvi la problemon laŭ politikaj principoj".

Malferma letero de la Ĉina Islama Asocio

Sur la ĉinaj Esperanto-paĝoj legeblas ankaŭ raporto pri Malferma Letero kontraŭ la aktuala iraka milito de Usono, kiun la Ĉina Islama Asocio direktis al la islamanoj de Ĉinio. Laŭ la raporto la Malferma Letero kritikas, ke "spite la unuvoĉan oponon de la internacia socio kaj sen aprobo de UN, Usono kaj ĝiaj koalicianoj arbitre lanĉis militan agadon kontraŭ Irako". La letero montras "grandan simpation al la iraka popolo, kiu multe suferas de la milito".

 

Ne al milito en Irako!

2003-02-13

Ne al militoj! Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT), tradicia politika asocio de Esperanto-parolantoj, per deklaro "Ne al militoj!" vortigis sian kontraŭstaron al ebla milito en Irako. SAT deklaris "denove sian kontraŭon al ĉiuj militoj kaj al tiu antaŭvidita en Irako".

Subskriboj en Interreto

La deklaron, kiu estas tradukita ĝis nun en sep lingvojn, unuopuloj povas subskribi sur interreta formularo kaj samtempe meti aldonojn en ajna lingvo. La konsenton oni publikigas - se tion deziras la konsentanto - sur plia interreta paĝo.

La kontraŭmilita deklaro de la Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) publikiĝis en pluraj esperantlingvaj retlistoj. Intertempe rete subskribis jam kelkaj konataj Esperanto-parolantoj kiel privatuloj, interalie Renato Corsetti, la prezidanto de Universala Esperanto-Asocio (UEA). SAT planas poste sendi la deklaron kun la retaj subskriboj al diversaj organizoj.

Kontraŭmilita tradicio de la Esperanto-komunumo

Ekde la publikigo de Esperanto en 1887 multaj Esperanto-parolantoj kontraŭstaris militojn - ja la iniciatinto de Esperanto, Ludoviko Zamenhof, kreis la lingvon antaŭ ĉio por subteni la internacian interkomprenon kaj la pacon. Jam en 1905 fondiĝis "Internacia Societo Esperantista por la Paco". Ĝis nun multaj Esperanto-parolantoj malakceptas militon kiel rimedon por solvi internaciajn konfliktojn.

La originalo de la deklaro

Ne al militoj!

La Plenum-Komitato de Sennacieca Asocio Tutmonda

DEKLARAS denove sian kontraŭon al ĉiuj militoj kaj al tiu antaŭvidita en Irako, kiu povus provoki mondan konflikton;

MEMORIGAS la opozicion de nia Asocio al ĉiuj hegemonioj, fare de iu ŝtato, popolo, grupo aŭ individuo kontraŭ la aliaj, en ĉiuj niveloj: politikaj, ekonomiaj, financaj, armeaj kaj kulturaj (inkluzive lingvaj), kontraŭaj al la Homaj Rajtoj kaj al la simpla racio;

SUBTENAS la Mondajn Forumojn pensante ke alia Mondo eblas;

INVITAS la membrojn de U.N., parlamentanojn de ĉiuj landoj, respondeculojn de ŝtatoj, partioj, sindikatoj, asocioj, religiaj kaj filozofiaj movadoj, haltigi la memdetruan frenezecon de tiuj bolantaj cerboj kiuj ne kapablas pensi pri vivebla estonteco kaj estontaj generacioj.

La Plenum-Komitato de S.A.T.

[SAT]

 

© EsperantoLand